beyond Diğer sayfalar

“Schrödinger'in kedisi: Kuantum mekaniğinde bir düşünce deneyi - Chad Orzel” videosundan · TED-Ed

Schrödinger'in kedisi: kuantumun garip mantığı

Kutuyu açmadan kedi ne durumda?

Etkileşimli sayfayı aç →Herhangi bir YouTube videosundan sayfa yap

Ana noktalar

Süperpozisyonda kuantum bir nesne, gözlemlenene kadar birden fazla durumun bulanık bir olasılığıdır; Schrödinger'in kedisi bu fikrin uç bir örneğidir. 0:36
Elektronlar tek tek ateşlendiğinde her biri bir yerde gözlenir, ama çok sayıda tekrarın toplamında dalga deseni çıkar ve yarıklardan biri kapatılınca bu çizgiler kaybolur. 2:18
Kedinin dalgaboyu çok küçük olduğu için dalga davranışı asla gözlenmez; video bunu, bir atomun Güneş Sistemi boyutuna şişirilip orada kaçan bir kedinin dalgaboyunun bir atom kadar olması benzetmesiyle gösterir. 1:52
Atomların elektronlarını paylaşması kimyasal bağları oluşturur ve elektronların malzeme içindeki hareketi, malzemenin iletken, yalıtkan ya da yarı iletken olmasını belirler. 3:07
Yarı iletkenlerin doğru birleştirilmesiyle küçük ölçekte transistörler yapılır ve tek bir bilgisayar çipinde milyonlarca transistör bulunabilir. 3:53

Koşullar

Süperpozisyon — Bir kuantum nesnesinin, gözlenene kadar aynı anda birden fazla durumda bulunabilmesi. 1:18
Dalga-parçacık ikiliği — Her nesnenin hem parçacık hem dalga gibi davranabilmesi; elektronlarda belirgin biçimde görülür. 2:06
Dalgaboyu — Bir nesnenin dalga özelliğinin uzaydaki ölçüsü; momentum arttıkça küçülür. 1:42
Kimyasal bağ — Elektronların iki ya da daha fazla atom arasında paylaşılmasıyla oluşan bağ. 3:12

Sıralama

1. Ünlü bir düşünce deneyi — Schrödinger'in kuantum mekaniğine katkısı anlatılır ama onu asıl ünlü yapan, yaptığı bir kedi düşünce deneyidir. 0:00
2. Kutudaki kedi — Yarı yarıya ölümcül bir düzenekle kapalı kutuya konan kedinin, kutu açılana kadar hem canlı hem ölü olduğu iddiası ortaya konur. 0:26
3. Neden gerçek sayılır? — Saçma görünmesine rağmen süperpozisyonun kuantum dünyasında zorunlu olduğu ve bilgisayarların bile buna dayandığı söylenir. 1:04
4. İki yarıktan geçen elektronlar — Elektronların iki yarıklı hedefte dalga deseni oluşturması ve her elektronun aynı anda iki yarıktan geçmesi gösterilir. 2:01
5. Kimya, yarı iletkenler ve çipler — Elektronların atomlar arasında paylaşılması kimyasal bağları ve silikon gibi yarı iletkenlerin transistörlerini açıklar. 2:56
6. Kedi videosu ve internet — Kuantum süperpozisyonunun, izlediğin bilgisayarı ve internet bağlantısını mümkün kılan temel olduğu bir şakayla bağlanır. 4:00

Argüman, madde madde

Schrödinger kuantum mekaniğinin kurucularındandır, ama ününü kedi düşünce deneyine borçludur. 0:06
Kuantum fiziğine göre kutu açılmadan kedi hem canlı hem ölüdür. 0:33
Büyük nesnelerin dalga özelliklerini gündelik hayatta gözlemleyemeyiz. 1:42
Tek bir elektron, sağdan ve soldan aynı anda geçer. 2:49
Durumların üst üste binmesi, malzemelerin iletken, yalıtkan ya da yarı iletken olmasını belirler. 3:35

Kareden çıkan ayrıntılar

Kutudaki gri kedi — Kutunun içinde, gövdesi ortasından ikiye bölünmüş gri bir kedi çizimi var.
Elektron deseni — Sağdaki ince ekrana çarpan sarı noktalar, yoğun ve seyrek bölgelerden oluşan bir çizgi deseni yaratıyor.
H₂O su molekülü — Büyük kırmızı bir oksijen atomu ve onun iki yanında iki mavi hidrojen atomu görülüyor.
Ekrandaki atom simgesi — Bilgisayar ekranında, çekirdeği ve yörüngedeki elektronları olan bir atom simgesi görünüyor.

Buna benzer sayfalar

Talks, history and ideas →