1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0:00videonun tamamına yayılmış 10 ders47:10

Neler yapabileceksin

Tanecik sayısını Avogadro sayısına bölerek mol cinsinden madde miktarını hesaplayabilirsin.
Atom, molekül ve bileşik gibi tanecik türlerini ayırt edip doğru tanecik sayısıyla işlem yapabilirsin.
Bir bileşiğin mol sayısından içerdiği atom veya molekül sayısını bulabilirsin.
Ondalık sayılar ve kesirler arasında dönüşüm yaparak mol hesaplamalarında işlemleri hızlı ve doğru yapabilirsin.
Üretim hızı veya oran orantı içeren günlük problemleri mol kavramıyla çözebilirsin.

Önce bilmen iyi olur

Üslü sayılarla çarpma ve bölme işlemlerini bilmek
Oran orantı kurabilmek
Kesirleri ondalık sayıya çevirebilmek
Atom ve molekül kavramlarını bilmek

Müfredat

10 ders ve bir final projesi

1
Mol kavramına giriş ve tanımı Ücretsiz
0:00–5:005 dk video
Bu derste, çok küçük tanecikleri saymak yerine mol adı verilen bir sayma birimiyle nasıl çalışıldığını öğreneceksin. Avogadro'nun eşit hacimdeki gazlar üzerindeki gözleminden ve karbon-12 referansından yola çıkarak molün tanımını kavrayacaksın.
2 formül2 alıştırma4 soru
2
Avogadro Sayısı ve n = Tanecik Sayısı / N_A Formülü Beyond Pass
5:00–9:004 dk video
Avogadro sayısının (N_A = 6,02·10²³ tane = 1 mol) ne anlama geldiğini ve bu sayıyı kullanarak tanecik sayısından mol sayısını nasıl bulacağımızı öğreneceksin. Formülü kendi kelimelerinle kurabilecek ve basit örneklerde uygulayabileceksin.
2 formül3 alıştırma3 soru
3
Tanecik sayısından mol sayısına çevirim Beyond Pass
9:00–11:503 dk video
Verilen tanecik (atom, molekül) sayısını mol sayısına çevirmeyi öğreneceksin. Bunun için tanecik sayısını Avogadro sayısına bölmeyi kullanacaksın.
2 alıştırma3 soru
4
Ondalık sayı ve kesir dönüşümleri (mol hesaplarında) Beyond Pass
11:50–14:082 dk video
Mol hesaplarında karşımıza çıkan kesirleri (1/2, 1/4, 1/8, 3/4) ondalık sayıya çevirmeyi öğreneceksin. Bunun için paydayı 10, 100 veya 1000 yapan kolay bir yöntem kullanacaksın.
3 adım2 alıştırma3 soru
5
Mol Hesabında Oran Orantı ve Formül Yöntemi Beyond Pass
14:08–18:174 dk video
Bu derste, tanecik sayısından mol sayısını bulmanın iki yolu olan oran orantı yöntemini ve formül yöntemini öğreneceksin. Örnek olarak 3,01·10²³ tane H₂O molekülünün kaç mol olduğunu iki yoldan da hesaplayacaksın.
2 alıştırma3 soru
6
Tanecik sayısından mol bulma alıştırmaları Beyond Pass
18:17–24:346 dk video
Bir maddedeki tanecik sayısını Avogadro sayısına bölerek kaç mol olduğunu bulmayı öğreniyorsun. Ondalıklı sayılarla çarpma ve bölmede üslerle uğraşmadan, sadeleştirerek hızlı çözme yolunu görüyorsun.
2 formül3 adım3 alıştırma3 soru
7
Bileşikte atom sayısı ve üretim hızı problemleri Beyond Pass
24:34–29:595 dk video
Bir bileşiğin mol sayısından atom sayısını, ya da bir makinenin üretim hızından mol cinsinden üretimi hesaplamayı öğreneceksin. Bu iki tür soruda "molekül mü, atom mu?" ayrımını ve taneden mole geçiş formülünü (n = tanecik sayısı / N_A) doğru kullanmayı göreceksin.
3 formül5 adım1 alıştırma4 soru
8
Moleküldeki atom mol sayısı: parantez ve dağılma yöntemi Beyond Pass
29:59–37:067 dk video
Bir bileşiğin molü biliniyorsa içerdiği atomların mol ve tanecik sayısını, bileşiğin formülündeki indisleri parantez gibi dağıtarak bulacağız. Ayrıca tersine, atom mol sayısı verilen bir bileşiğin kaç mol olduğunu hesaplayacağız.
3 formül3 alıştırma3 soru
9
Atom sayısı hesapları: mol ile hidrojen ve oksijen atomu bulma Beyond Pass
37:06–40:404 dk video
Bu derste bir bileşik molekülünün mol sayısından yola çıkarak içerdiği oksijen ve hidrojen atomlarının mol ve tane sayısını nasıl bulacağını öğreneceksin. Bileşiğin mol sayısını, molekülde bir tanesinde kaç atom olduğunu ve Avogadro sayısını birlikte kullanacaksın.
3 formül3 alıştırma3 soru
10
Leblebi problemi ve dersin kapanışı Beyond Pass
40:40–47:107 dk video
Bu derste, verilen tanecik sayısından mol sayısının nasıl bulunacağını, oransal düşünerek tanecik sayısını hesaplayıp n = tanecik sayısı / N_A formülüyle mol hesabını öğreniyoruz. Ayrıca üslü sayılarla bölme işleminin nasıl yapıldığını bir örnek üzerinde görüyoruz.
2 alıştırma3 soru

Final projesi

Mol Hesap Makinesi ve Günlük Hayat Soruları Defteri

Bu projede tanecik sayısından mol sayısına, moldan atom sayısına geçişi yapan küçük bir Python mol hesap aracı yazacak ve elle çözdüğün sorularla karşılaştıracaksın. Böylece mol kavramını, bileşiklerdeki atom sayılarını ve oran orantıyı bir arada kullanmış olacaksın.

8 görev Beyond Pass ile açılır.

Ücretsiz önizleme · 1. dersin tamamı

Mol kavramına giriş ve tanımı

Bu derste, çok küçük tanecikleri saymak yerine mol adı verilen bir sayma birimiyle nasıl çalışıldığını öğreneceksin. Avogadro'nun eşit hacimdeki gazlar üzerindeki gözleminden ve karbon-12 referansından yola çıkarak molün tanımını kavrayacaksın.

0:00 videoda 5:00 anına kadar

Karalama defteri

Videonun yanında çiz ve yaz.

Fikir

Günlük hayatta birçok maddeyi tartarak, hacmini ölçerek ya da tane sayısıyla ifade ederiz. Bir düzine kalem 12 tane, bir çift ayakkabı 2 tane, bir deste kitap 10 tane demektir. Bu kelimeler, çok sayıda şeyi kısa bir adla özetlememizi sağlar.

Atomlar ve moleküller ise çok küçüktür. Örneğin 1 tane hidrojen atomunun kütlesi yaklaşık 1,6·10⁻²⁴ gramdır. Bu kadar küçük bir şeyi tek tek saymak da, 1 kilogram kalsiyumdaki 1,505·10²⁵ tane kalsiyum atomunu yazmak da hem çok uzun hem de hataya açıktır. Bilim insanları bu yüzden atom ve molekül gibi çok küçük tanecikleri saymak için mol adı verilen yeni bir birim geliştirdi. Mol Yunancada "büyük yığın" anlamına gelir.

Mol, tanecik sayısını ölçmek için kullanılan bir birimdir. Tanımına göre 12 gram karbon-12 izotopundaki atom sayısı kadar taneciği içeren miktara 1 mol denir. Bu atom sayısı Avogadro sayısıdır: 6,02·10²³ tane. Yani 1 mol herhangi bir taneciğin 6,02·10²³ tanesi demektir.

Bu tanım, karbon-12 atomunun kütle spektrometresiyle ölçülen kütlesine dayanır. Bir karbon-12 atomunun kütlesi 1,9926·10⁻²³ gramdır. 12 gramı bu kütleye bölersek atom sayısı bulunur: 12 / 1,9926·10⁻²³ ≈ 6,02·10²³. Böylece referans olarak karbon-12 alınmış olur.

Avogadro'nun bir başka gözlemi molün hacimle bağlantısını gösterir. Aynı şartlarda eşit hacim kaplayan gazların atom veya molekül sayıları eşittir. Örneğin 1 mol helyum, 1 mol oksijen ve 1 mol azot gazı aynı şartlarda 22,4 litre hacim kaplar, ama kütleleri farklıdır: helyum 4 gram, oksijen 32 gram, azot 28 gramdır. Bu, molün kütle ve hacim arasında köprü olmasının temelidir.

Ana noktalar

Kimyada tanecikleri saymak için mol birimi kullanılır: futbolda gol, kimyada mol. 0:48
Düzine (12), çift (2), deste (10) gibi kelimeler de bir topluluğun tane sayısını özetler; mol de bunun bir örneğidir. 2:58
1 mol, 12 gram karbon-12 izotopundaki atom sayısı kadar taneciktir ve bu sayı 6,02·10²³ tanedir. 4:58
Mol tanımı karbon-12 atomunun kütlesine dayanır; referans atom karbon-12 seçilmiştir. 4:58
Avogadro, aynı şartlarda eşit hacim kaplayan gazların eşit sayıda atom veya molekül içerdiğini fark etti. 4:52

Formüller

1 mol = 6,02 \cdot 10^{23} tane tanecik

1 mol, 6,02 çarpı 10 üzeri 23 tane taneciğe eşittir.

$6,02 \cdot 10^{23}$: Avogadro sayısı (bir moldeki tanecik sayısı)

N_{A} = \frac{12 g}{1,9926 \cdot 10^{- 23} g} \approx 6,02 \cdot 10^{23}

12 gram karbon-12'deki atom sayısı, 12 gramı bir karbon atomunun kütlesine bölerek bulunur.

$N_{A}$: Avogadro sayısı
$1,9926 \cdot 10^{- 23} g$: bir karbon-12 atomunun kütlesi

Dikkat

Mol bir kütle birimi değildir; tanecik sayısını ifade eder. Kütle ve hacimle ilişki sonradan kurulur. 2:24
Avogadro sayısı 6,02·10²³ bir mol için sabit sayıdır; atomdan atoma değişen bir değer değildir. 4:58
1 kilogram kalsiyumdaki atom sayısı büyük sayıdır; bu yüzden tek tek sayım yerine mol kullanılır. 3:51

Alıştırma

Hesapla Çözümü kontrol edildi

Bir kapta 3 mol tanecik vardır. Bu kapta kaç tane tanecik vardır? Sonucu 10 üzeri 23 cinsinden değil, tam sayı olarak 10^23 katı şeklinde değil, 10^23 birimi ile yaz: (Cevap: 10^23 birimiyle).

İpucu

Her mol 6,02·10²³ tanecik içerir; 3 ile çarp.

Çözüm

1 mol = 6,02·10²³ tanecik olduğunu hatırla.
3 mol = 3 × 6,02·10²³ tanecik.
3 × 6,02 = 18,06 olduğunu bul.
Sonuç 18,06·10²³ tanecik, yani 1,806·10²⁴ tanecik.

18,06 x 10^23 tanecik

Açıkla Çözümü kontrol edildi

Neden atom ve molekül gibi çok küçük tanecikleri saymak için mol birimi kullanılır? Kendi cümlenle açıkla.

İpucu

Düşün: bir deste kitap demek 10 tane kitap demekti; mol de büyük bir sayının kısa adıdır.

Çözüm

Atom ve molekül çok küçüktür; tek tek sayılamaz ve sayıları çok büyük olur.
Mol, belirli sayıda tanecik (6,02·10²³) anlamına gelir ve büyük sayıları kısa yazmamızı sağlar.
Bu sayede hesaplar daha kolay ve hata olasılığı daha düşük olur.

Atom ve molekül çok küçük ve sayıları çok büyük olduğundan, mol birimi ile kısa ve kolay yazılan belirli bir tanecik sayısı kullanılır. Böylece hesaplar kolaylaşır.

Karalama defterinde

Bir sayfaya düzine (12), çift (2) ve deste (10) kelimelerini yaz; her birinin yanına kaç tane eder yaz. Sonra altına "1 mol = 6,02·10²³ tanecik" yazıp bunun da bir topluluk adı olduğunu not et.

Test

Mol kavramı neyi ifade eder?
1. Maddenin kütlesini
2. Tanecik sayısını
3. Gazın hacmini
4. Maddenin sıcaklığını
Cevabı göster
B. Tanecik sayısını · Mol, atom, molekül gibi tanecikleri saymak için kullanılan bir birimdir.
4:58 o anı izle
1 mol taneciğin sayısı yaklaşık kaçtır?
1. 6,02·10²³
2. 12
3. 22,4
4. 1,9926·10⁻²³
Cevabı göster
A. 6,02·10²³ · 1 mol, 12 gram karbon-12 izotopundaki atom sayısı kadar, yani 6,02·10²³ tanedir.
4:58 o anı izle
Mol kelimesi Yunancada ne anlama gelir?
1. Küçük parça
2. Büyük yığın
3. Ağır madde
4. Gaz
Cevabı göster
B. Büyük yığın · Video, mol kelimesinin Yunancada büyük yığın anlamına geldiğini söyler.
3:51 o anı izle
Avogadro'nun gözlemine göre aynı şartlarda eşit hacim kaplayan gazlar neyi eşit içerir?
1. Kütle
2. Atom veya molekül sayısı
3. Yoğunluk
4. Renk
Cevabı göster
B. Atom veya molekül sayısı · Eşit hacimdeki gazların atom veya molekül sayıları eşittir.
4:45 o anı izle

1. dersi videoyla aç →

2–10. dersler ve final projesi

Beyond Pass ile açılırlar: her kursun her dersi, eksiksiz. Tek ödeme: 90 gün için $14.99 ya da bir yıl için $29. Abonelik yok.

Beyond Pass al →1. derse ücretsiz başla

Beyond, Benim Hocam kanalının “27) TYT Kimya - Mol Kavramı 1 - Görkem ŞAHİN - 2026” videosundan yaptı. Video YouTube’un kendi oynatıcısında oynar. YouTube’da izle · Bütün dersler

10 ders ve bir final projesi

Mol kavramına giriş ve tanımı Ücretsiz

Avogadro Sayısı ve n = Tanecik Sayısı / N_A Formülü Beyond Pass

Tanecik sayısından mol sayısına çevirim Beyond Pass

Ondalık sayı ve kesir dönüşümleri (mol hesaplarında) Beyond Pass

Mol Hesabında Oran Orantı ve Formül Yöntemi Beyond Pass

Tanecik sayısından mol bulma alıştırmaları Beyond Pass

Bileşikte atom sayısı ve üretim hızı problemleri Beyond Pass

Moleküldeki atom mol sayısı: parantez ve dağılma yöntemi Beyond Pass

Atom sayısı hesapları: mol ile hidrojen ve oksijen atomu bulma Beyond Pass

Leblebi problemi ve dersin kapanışı Beyond Pass